Wanneer we met teams werken, horen we vaak dat mensen zeggen dat zij een hecht team zijn. Ze doen aardig, gaan goed met elkaar om, er is humor, de sfeer is positief en er zijn weinig conflicten. Wanneer we specifiek doorvragen, blijkt toch dat de samenwerking effectiviteit mist. Deadlines schuiven, resultaten worden niet behaald en kleine irritaties blijven langer hangen dan nodig is.
Teams die aardig doen werken niet altijd goed samen
Het bijzondere is dat deze teams vaak denken dat zij juist goed samenwerken, omdat zij het vooral fijn met elkaar hebben. Maar in de praktijk zien we dat een prettig teamgevoel niet hetzelfde is als een effectief samenwerkend team. Sterker nog: soms staat het ‘aardig gevonden willen worden’ de samenwerking in de weg.
In veel teams ontstaat namelijk een cultuur waarin harmonie belangrijker wordt dan duidelijkheid. Mensen zeggen liever niets dan dat zij het risico lopen een ander te kwetsen. Daardoor worden verwachtingen verborgen, afspraken niet aangescherpt en problemen onder het tapijt geschoven. Wij spreken daarom ook niet over harmonie, we spreken over kunstmatige harmoni; wat betekent: we doen alsof het harmonieus is.
En precies daar begint het mis te gaan.
Aardig doen kan zich uiten in kunstmatige harmonie
Teams leren al vroeg dat aardig doen betekent dat je rekening houdt met elkaar. Maar wanneer vriendelijkheid verandert in voorzichtigheid, werkt diezelfde houding belemmerend. Het vermijden van spanning wordt dan belangrijker dan het maken van heldere keuzes. Je ziet dat terug in gesprekken waarin mensen zichzelf inhouden en twijfels of standpunten niet delen. De effecten kunnen groter zijn. Mensen kunnen kleine misverstanden op laten lopen tot grote conflicten. Dit kan zichtbaar verschillen, van klagen bij het koffiezetapparaat over anderen, tot anderen ontlopen.
Wanneer dat lang genoeg gebeurt, ontstaat er een vorm van samenwerking waarin iedereen probeert vriendelijk te blijven, maar niemand echt zegt wat nodig is.
Het gevolg is dat teams wel vriendelijk doen, maar niet eerlijk. En zonder eerlijkheid blijft effectiviteit achter.
Doorbreek de kunstmatige harmonie voor meer resultaat
Wanneer we met teams naar buiten gaan, wordt dit zichtbaar in minuten. Tijdens een oefening zien we mensen die liever zwijgen dan dat zij een andere richting voorstellen. We zien mensen die fouten niet benoemen, omdat zij niemand willen teleurstellen. En we zien mensen die taken overnemen om het gezellig te houden, om vervolgens te veel hooi op de vork te nemen.
Goed samenwerken vraagt iets anders dan aardig zijn. Het vraagt dat je eerlijk bent, dat je verwachtingen uitspreekt en dat je bereid bent om te zeggen wat je ziet, ook als dat vervelend is. Het vraagt leiders voor die eerlijkheid stimuleren en conflicten bespreekbaar maken.
Wanneer dat gebeurt, verandert de dynamiek. Teamleden spreken elkaar eerder aan, en afspraken worden scherper. Misverstanden worden sneller opgelost. De samenwerking krijgt diepgang, omdat er meer wordt gedeeld dan alleen positieve intenties.
Tot slot
Teams waar vertrouwen ontbreekt, missen kansen om te groeien.
Wil jij weten waar de volgende stap ligt voor jouw team? Maak de teamscan om helderheid te creëren waar jouw team staat.
Of volg ons op LinkedIn voor wekelijkse tips over leiderschap & teamontwikkeling.
