Een deadline is gemist. Een klant is boos. Je vraagt wat er gebeurd is, en binnen een minuut heb je drie verklaringen, geen enkele daarvan gaat over de persoon die voor je zit. "Ik had die info te laat." "Dat hoorde bij de andere afdeling." "Zo hebben we het altijd gedaan."
Herkenbaar? Dan weet je hoe frustrerend dit is. Je wilt een oplossing, en je krijgt een schuldige. Het goede nieuws: je kunt hier iets mee. Niet door harder te zijn, maar door het gesprek anders in te richten.
De kern van eigenaarschap.
Eigenaarschap betekent dat iemand een taak of resultaat voelt als "van mij". Zonder eigenaarschap doen mensen wat er gevraagd wordt, maar zij nemen het niet over. Initiatief blijft uit en problemen worden doorgeschoven.
Dat is zelden onwil. Meestal zit er een patroon achter, en dat patroon is te herkennen aan gedrag.
6 signalen van een gebrek aan eigenaarschap in je team
1. Medewerkers vragen toestemming voor kleine dingen
"Mag ik dit zo doen?" "Wil jij hier even naar kijken?" Als je team beslissingen terugbrengt die ze zelf kunnen nemen, durven ze het niet, of is het niet duidelijk dat het mag. Het gevolg: jij wordt de bottleneck en het werk vertraagt.
2. De schuld ligt bij een ander
"Het management beslist toch." "De organisatie luistert niet." Af en toe is dat terecht. Maar als het de standaardreactie is, zoekt het team de oorzaak buiten zichzelf. Dat haalt de energie weg om zelf iets te veranderen.
3. Geen eigenaarschap over de resultaten van het team
Iedereen doet zijn eigen taak en heeft zicht op eigen taken. Zicht op de organisatie, de uitdagingen die het team tegenkomt en de resultaten die het gehele team boekt zijn niet top of mind. Een team met eigenaarschap voelt het resultaat als gezamenlijk. Zonder eigenaarschap blijft iedereen op zijn eigen eiland.
4. De doelen van de organisatie leven niet
Mensen weten wat de organisatie wil, maar het raakt hen niet. Je hoort het aan opmerkingen als "dat is hun plan" of "wij voeren alleen uit". Verbeteringen worden niet voorgesteld, want "daar heb ik toch geen invloed op."
5. "Management zou dit op moeten lossen"
Aan de koffieautomaat is het gesprek openhartig. In de vergadering is iedereen stil. Klagen over werkzaamheden, anderen of omstandigheden is een helder teken dat eigenaarschap uitblijft. Het antwoord: "management zou dit op moeten lossen." In sommige situaties is dat ook de waarheid, alleen hoe vaak stapt een medewerker vervolgens naar management om dit te bespreken?
6. Afspraken worden niet nagekomen
Een afspraak wordt gemaakt, maar niemand houdt hem vast. Het volgende overleg begint opnieuw bij dezelfde vraag. Dat gebeurt vaak niet uit slordigheid. Het gebeurt omdat niemand zich de eigenaar voelt van de afspraak.
Waarom het gebeurt
Eigenaarschap ontstaat niet vanzelf, en het verdwijnt ook niet zomaar. Het hangt sterk samen met wat een team dagelijks ervaart:
- Als beslissingen steeds bij de leidinggevende eindigen, leert het team dat denken niet nodig is.
- Als fouten worden afgestraft of nagedragen, leert het team zich te verstoppen.
- Als doelen onduidelijk zijn, weet niemand waar hij eigenaar van is.
- Als er geen ruimte is om te zeggen wat niet klopt, wordt het achter de rug besproken.
- Als mensen niet gespiegeld worden, krijgen ze het idee dat ze niks anders hoeven te doen.
De conclusie is niet dat je team het niet kan. Het patroon is vaak ontstaan zonder dat iemand het wilde.
Hoe staan jullie ervoor? Doe de gratis teamscan.
Doe de gratis 'Teamscan' en ontdek waar jouw team kansen laat liggen.
Wat je krijgt:
- 15 signalen die direct blootleggen wat jouw team tegenhoudt.
- Een diagnose of jouw team een overleeft, middelmatig functioneert of goed presteert.
- Het concrete gedrag dat je kunt zien bij verschillende teamculturen.
Lees verder
Wil je dieper op een signaal ingaan? Dit zijn de logische volgende artikelen:
- Waarom medewerkers geen verantwoordelijkheid nemen in een team.
- Persoonlijk leiderschap: wat is het en waarom is het zo belangrijk?
- Feedback geven als leidinggevende: zo doe je het effectief.
Wij zijn Lifestyle Adventures, en wij helpen jou graag verder.
Gedoe in communicatie binnen teams zorgt voor frustratie. Lifestyle Adventures biedt coaching op maat die de communicatie van teams en leiders versterkt. Zo ontstaat betere samenwerking en meer tevredenheid onder medewerkers.
Benieuwd naar welke vorm bij jouw organisatie past? Lees meer over hoe wij kunnen helpen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen verantwoordelijkheid en eigenaarschap? Eigenaarschap definiëren wij als: 'Het is van mij'. Wanneer een uitdaging zich voordoet, ziet deze persoon dat diegene er invloed op heeft. Dat betekent niet direct dat er al een oplossing is, of dat deze persoon bereid is de oplossing te implementeren. Verantwoordelijkheid is dat je bij uitdagingen denkt in oplossingen. Je hebt een antwoord op een probleem die je zelf kunt implementeren.
Is gebrek aan eigenaarschap de schuld van de medewerker? Meestal niet. Het is voor mensen een natuurlijke reactie om op de automatische piloot te functioneren, te beschuldigen, excuses te verzinnen of te wachten en te hopen. Het wordt versterkt of gedoogd door de cultuur in het team, zoals beslissingen die steeds bij de leidinggevende eindigen of fouten die niet bespreekbaar zijn. De enige manier om het op te lossen, is als individu bewust te zijn van dat je eigenaarschap hebt over je werk, de cultuur waar je in werkt en de mensen met wie je samenwerkt. Het begint met de houding: ik ben verantwoordelijk voor mijn leven.
Kan een team dit zelf oplossen? Vaak kun je met kleine veranderingen al beginnen, zoals beslissingen teruggeven en afspraken echt eigen maken. Lukt het niet om het patroon te doorbreken, dan kan een buitenstaander helpen om te zien wat je zelf niet meer ziet. Het is voor een trainer of coach makkelijker om personeel te confronteren op eigenaarschap, dan voor een team of voor een leidinggevende.
